Joop van den Broek – Glasappliqué, 2018

In een schoolgebouw in Amsterdam was het prachtige glaskunstwerk van Joop van den Broek geplaatst. Omdat het gebouw gerenoveerd wordt, haalden we de glaspanelen eruit om ze te beschermen tijdens de werkzaamheden en om beschadigingen te kunnen restaureren.

Het glaskunstwerk van maar liefst drie meter hoog en een 12 meter breed, is van de hand van Nederlands kunstenaar Joop van den Broek (1928 – 1972), die in zijn beeldtaal sterk beïnvloed werd door de expressieve stijl van de CoBrA-beweging (met als beroemdste lid Karel Appel). Joop experimenteerde graag met nieuwe technieken, zoals het glasappliqué dat in dit werk toegepast werd. Hierbij lijmde hij lagen glas van verschillende kleuren, grootte en dikte op elkaar, zodat er reliëf ontstaat.

Het appliqué toont een levendig aanzicht door haar felgekleurde en gesneden glasvlakken, die in twaalf frames met elk drie panelen zijn verlijmd op het basisglas. Van den Broek heeft grove glasbrokken van verschillende grootte en dikte zijn met elkaar gecombineerd om reliëf te creëren, en deze vervolgens bewerkt met hamer en beitel. Deze techniek maakt het mogelijk om, in tegenstelling tot glas-in-lood, grote glasoppervlaktes te decoreren.

Na de oorlog zocht Van den Broek naar nieuwe mogelijkheden voor het verlijmen van glasvlakken, maar zijn gebruik van perspex- en acrylaatlijm bleek een onverstandige keuze voor de lange termijn. De bovenste lijmlaag was vergeeld, verhard, kromgetrokken en afgebroken, op sommige plaatsen door de invloed van UV. De lijm was niet egaal aangebracht en bellen met wit poeder onder de reliëfdelen waren afgebroken.

Onze specialisten kozen ervoor om het werk paneel per paneel te demonteren, frame per frame, om deze vervolgens te reinigen. Hoe we dat deden, kan je hier in een timelapse bekijken. De oude kit en pasta werden verwijderd en hinderlijke vlekken en schades aan het glas behandeld, zonder het oorspronkelijke ontwerp van de kunstenaar uit het oog te verliezen. Daarna kon het glaswerk op haar plek terug worden gehangen, waar het een toekomstige dans- en theaterruimte zal sieren. Een heel puzzelwerk!