Aanvullende informatie over wat te doen bij een schimmeluitbraak

Veiligheid:

  • Bescherm uzelf ten alle tijden wanneer u met een schimmelinfectie te maken heeft! Draag een P3 mondmasker, nitril handschoenen, en bij een grote schimmeluitbraak ook een tyvek overal. Zorg voor voldoende afzuiging in de ruimtes waar u en uw medewerkers aan het werk zijn.
  • Door het gebruik van de TAC luchtzuivering wordt de lucht in de ruimte gereinigd door vacuüm-recirculatie, alle luchtgedragen schadelijke stoffen worden verwijderd en in de filterelementen van de TAC 1500 worden opgenomen. Grof en fijn stof, verfspuitnevel, betonstof, gipsstof, kwartsstof of asbestvezels worden allemaal gefilterd om een veilige ruimte te garanderen.

Schimmel voorkomen:

  • Zorg ervoor dat de relatieve luchtvochtigheid onder de 60% blijft, schimmels hebben een hoge luchtvochtigheid nodig om te kunnen leven, als de luchtvochtigheid laag is, hebben schimmels een kleinere kans om te groeien.
  • Schimmels groeien het beste tussen 20°C en 25°C, dus om de groei van schimmels tegen te gaan, is de ideale temperatuur onder de 20°C.
  • De luchtvochtigheid kun je beheren door ontvochtigers of bevochtigers te gebruiken. De temperatuur kan beheert worden d.m.v. airco of verwarming.
  • Controleer alle inkomende collectiestukken op schimmel, het kan zo zijn dat een geïnfecteerde nieuw binnenkomend stuk de rest van de collectie kan besmetten.

Verspreiding tegenhouden:

  • Heeft u schimmel ontdekt? Isoleer dan zo snel mogelijk alle besmette objecten in een doos of zak om verspreiding tegen te gaan. Gebruik hiervoor zuurvrije materialen. Let wel op dat er geen microklimaat ontstaat binnenin het verpakkingsmateriaal, hierdoor kan niet actieve schimmel actief worden en kan het object alsnog besmet raken met schimmel.
  • Als u een groot aantal objecten heeft wat beschimmeld is, kunt u de objecten invriezen dit zorgt ervoor dat de ontwikkeling van schimmel tijdelijk gestopt wordt. Weet wel, dit zorgt er niet voor dat de schimmels vernietigd worden, zodra de omstandigheden weer optimaal worden zullen de schimmels weer gaan groeien.

Schimmels opsporen:

  • Stel een quarantaine ruimte op waarin men alle objecten gaat nakijken op sporen van schimmel. Zorg ervoor dat je in deze ruimte genoeg plek hebt om in te kunnen werken en de objecten veilig kan verplaatsen. Ook is het belangrijk dat de ruimte goed afgesloten kan worden zodat de schimmelinfectie zich niet buiten de ruimte kan verplaatsen.
    Het meest ideale is als de quarantaine ruimte een apart luchtafvoersysteem heeft, op deze manier kunnen de schimmelsporen die in de lucht zitten zich niet verspreiden naar de rest van het gebouw. Wanneer u in deze ruimte aan het werk bent, zorg dan de ruimte regelmatig schoongemaakt wordt en opgeruimd is.
  • Grote en zware objecten in uw collectie hebt die erg moeilijk verplaatst kunnen worden, of helemaal niet verplaatst kunnen worden, kunt u ter plekke controleren voor schimmel. Als er schimmel is gedetecteerd wordt er geadviseerd om het object naar de quarantaine ruimte te verplaatsen, als er geen schimmel gevonden is, dek dan het object af zodat de eventuele schimmelsporen niet op het object terecht kunnen komen.

Reageren:

  • Zoals hierboven is genoemd moet u als eerste alle aangetaste objecten isoleren om verspreiding te voorkomen. Vervolgens moet de bron van de infectie worden vastgesteld, bijvoorbeeld een lekkage, hoge luchtvochtigheid vanwege veel neerslag, een overstroming etc. Een van de belangrijkste handelingen wat nu moet gebeuren, is het corrigeren van de luchtvochtigheid en de temperatuur in alle ruimtes. Wanneer dit niet wordt gedaan hebben de schimmels nog steeds de kans om door te blijven groeien.
  • U heeft ook de mogelijkheid om een ARA-kit te gebruiken om te testen of de schimmel actief is of niet, met deze test is er wel kans op een vals positief. De resultaten van ARA-kit kunnen bevestigd worden d.m.v. een plakbandmonster: hiermee kan de aanwezigheid van de schimmelstructuren worden nagegaan met doorzichtig plakband aan de hand van een microscoop.
  • De schimmelmonsters kunnen opgestuurd worden naar een laboratorium zodat u weet wat voor soort schimmel het is en of deze schadelijk is voor de gezondheid.

Behandelen:

  • De beschimmeld objecten kunnen afgezogen worden door een stofzuiger met een HEPA-filter; de HEPA-filter zorgt ervoor dat alle schimmelsporen worden opgevangen in de filter en niet vervolgens weer de ruimte in worden geblazen. Gebruik deze methode in combinatie met een kwast bij fragiel papier of fotografisch materiaal. Let op dat u archiefstukken alleen stofzuigt als u zeker weet dat de schimmel droog en poederachtig is.
    De oppervlakte nabesproeien met isopropyl alcohol, de verhouding is 40%. Maak wel eerst een test omdat de alcohol verkleuring of een overdracht van verf en decoratie kan veroorzaken. Ethanol kan gebruikt worden als desinfectant voor gladde oppervlakten (leer, hout, plastic) bij 70%. Als u de schimmels niet kan verwijderen met de stofzuiger kunt u OxyFoam gebruiken.
  • Objecten kunnen gereinigd worden met OxyFoam S (voorheen Aseptix Sterimax Sporicide); OxyFoam is een desinfectant die het overgrote deel van de schimmels kan verwijderen. Tevens laat deze reiniger geen actieve residuen achter, de actieve ingrediënten worden namelijk omgezet in water en zuurstof. De OxyFoam brengt u aan op een microvezeldoekje en vervolgens gaat u met het doekje over het object heen. Spuit OxyFoam (of een andere desinfectant) nooit direct op het object!
  • Invriezen is een mogelijkheid als er veel objecten geïnfecteerd zijn met schimmel, het invriezen zorgt ervoor dat de groei van schimmels wordt tegengehouden. Raadpleeg altijd een restaurator/deskundige voordat u deze stap onderneemt! Wanneer u de objecten invriest, heeft u meer tijd om een behandelplan op te zetten zonder dat de schimmel zich verspreidt. Let wel op dat sommige materialen schade op kunnen lopen tijdens deze handeling! Als er materialen met een verschillende uitzettingscoëfficiënt in een voorwerp zijn verwerkt, dan kan er door interne spanningen schade optreden.
  • Gammastraling is de enige manier om de schimmels te doden, de hierboven genoemde methodes zijn om de schimmelsporen te saneren. Raadpleeg altijd een restaurator/deskundige voordat u deze stap onderneemt! Gammastraling kan gebruikt worden voor grote hoeveelheden erfgoed, daarna kunnen de resterende deeltjes (residu gedode partikels) mechanisch verwijderd worden, deze kunnen anders als voedingsbodem dienen voor insecten.
    Let wel op, door deze behandeling worden de celluloseketens afgebroken, en hierdoor wordt het verouderingsproces van het materiaal versnelt. Als het gaat om camera’s met filmrol bestaat de kans dat deze niet meer bruikbaar zijn na de behandeling. Het is nooit getest, maar vermoedelijk overleven de filmrollen de gammabestraling, maar er kan schade ontstaan aan de filmrollen en de lens gaat verkleuren. Uit ervaring is bekend dat negatieven niet lijden onder gammastraling. Uitgezonderd zijn glasnegatieven, deze kunnen wel verkleuren. Schilderijen overleven de behandeling vermoedelijk ook niet.